Nadal

Nadal de berces das augas,

das infamias que afloran

coma regueiros de bágoas

Nadal, e o meniño soña...

Con firmamentos de estrelas

onde as fadas se namoran

Nadal de berces de pedra.

O meniño está chorando,

chorando, ¿cal é a súa pena?

Nadal, florecen no campo

brancas floriñas de inverno,

flores de estambres nevados.

Nadal de berces, de xenio,

cara o presebe camiño.

¿Dime por que choras, neno?

Nadal, o mañá é distinto.

A ledicia virá axiña,

o meniño está sorrindo

Nadal dos berces da vida.

Soños de neno entras pallas

Irmandade, pan, xustiza...

Nadal de vida, das augas.

As nosas balas serán flores

Mundo, faite o xordo, pecha as xanelas,

non escoites xa máis estupideces,

non fagas ningún caso, déixaos a eles

falar enchentes de verbas noxentas.

Aló berren, se desfagan e morran,

son tollidos de amor, están tollidos.

Xente indesexábel, vana carroña,

terra lameira, repugnantes bichos,

que atenden do diñeiro só á súa cor

e fan da guerra a mellor solución.

As nosas balas serán flores,

a artillería a nosa esperanza.

Coas secas carrouchas do monte

faremos longas barricadas.

Veñen homes para o combate

dispostos, erguidos os brazos,

a ceibar dos seus atalaies

as mans do irmán escravo.

Seremos músicos do vento

cando asubía nas polas do ameneiro.

Enxoitos da brétema dos aldraxes,

seremos coma irmáns, amigos meus,

a desenredar a paz sen lecer

das fugaces e humanas vaidades.

Debullemos o gran do entendemento

na eira de tantas razas diferentes.

Amigos, adiante sempre sen medo

contra os tiranos de alferrón enclenque,

que atenden do diñeiro só á súa cor

e fan da guerra a mellor solución.

As nosas balas serán...

Carta a Lita 4

Os veciños da aldea xa tomaron por tolo a Obences. O outro día pasouse todo o serán cantando panxoliñas. Debe de confundir o Entroido co Nadal. Antes tíñano por trosco e agora xa lle comezan a chamar tolo. E o malo non foi iso. Obences canta moi mal que non ten empaque nin larinxe para ningunha canción e menos para as panxoliñas. De tódolos xeitos, o importante é exteriorizar a ledicia que un ten dentro do peito. Á rapaza que tiveron en xaneiro bautizárona co nome de Filomena la Mayor. Mira ti se non lle chegaba só con Filomena. Cando naceu tiña o pelo negro pero caeulle todo e comézalle a cubrir a cabeza un pelo louro que a todos lle chama a atención. Obences xa non ten todas consigo porque que se saiba na súa familia todos son morenos e ben morenos. Eu dinlle algunhas explicacións para desestimar o asunto. Faleille dos xenes e do factor hereditario e inda que non entendeu nada do que lle dixen coido que quedou contento porque sabe que son médico e aos médicos a xente tenos por unha especie de sabios.

Cando veñas

Cando veñas,

pobre, polo canle guieiro

das mariñas bolboretas,

de novo namorarémonos.

Cando veñas

de vagar o mundo enteiro

detrás da lurpia riqueza

traerás alfas do desexo.

Cando veñas

canso dos mares océanos

cas mans tremendo, baldeiras

¿Qué me importará o diñeiro?

Cando veñas

coas bágoas nos ollos caendo,

co corazón cheo de pena,

amareite, compañeiro.

Cando veñas

coa dor apretando o peito,

do fracaso gacha a testa,

romperémonos os beizos.

Cando veñas

orgulloso e máis soberbio,

rico, con ouro e con perlas…

¡Vaite! Así non te quero

Carta a Lita 3

Antes quería terche xunta min nos abrentes solleiros, nos días de brétema, nos de choiva cando o ceo está gris perpetuo e só as raxeiras debuxan arcos das vellas de cores para lembrarnos que a beleza sempre se agacha tras dun manto gris. Veñen as raxeiras ás veces para confirmarnos a existencia do sol. Antes quería que foses para min o que o sangue é para a vida, o que o sorriso para a ledicia. O tempo pasou cómplice da túa indiferencia e non acadei sequera ser a persoa que esixía ser a miña reputación. Estaba baldeiro por dentro. Non era ceibe a pesares de que nada me cativase. Non era ceibe. Chorei, berrei, preguei a Deus para volverche. Ás vegadas, cando me encarraxaba, xuraba a min mesmo que xamais che botaría en falta. Non ía a penar por ti. ¡Iluso! A mellor maneira para non sufrir é non sentir, non lembrar, non desexar. Eu sentíache polos canavais, polos arredores, polos alboios do rueiro e por tódolos espacios que enchemos os dous xuntos. Eu lembrábache a eito; a miña memoria existía para a procura de imaxes túas onde o teu ollar se cruzaba co meu ollar naqueles días pretos á túa marcha. Eu desexaba que volveras, desexaba terche onda min para dicirche todo aquilo que compría dicirche e se non cho dixen antes de marchares foi porque nunca coidei que che quería tanto e que ía a ser tan hecatómbica a túa ida para a cidade.

Carta a Lita 2

Aquel día cando nos fixemos mozos amañece tódolos días no meu corazón. Fixemos promesas segredas e sellámolas cun bico na boca coma os que daban os protagonistas das revistas americanas que traïa o pai de Calros cando volvía de navegar. Dícheme un bico con ganas e marchei todo cheo para a casa sentíndome o rapaz máis victorioso da aldea. Non cabía en min ca fartura do teu inocente amor e coidei de asinalo como eterno e venturoso. ¡Que contento estaba! Mais recordei ao pouco: “Ela marcha”. De súpeto fiquei morto. ¿Se te ías embora, de que nos servía ser mozos?

Carta a Lita

Sabes? Pasei os traballiños do demo para poder entender aquelas liñas enrevesadas e os garabatos graciosos que don Paulino chamaba letras e número. Aquel abecedario esquivo, xeroglífico, malintencionado, na punta da caneta temblorosa. Paguei con creces o que sei hoxe, tódolos días, con suores da miña testa. Había que traballar no campo, acomerar a facenda. Teus pais precisábanme para manter a casa e eu non lles podía fallar. Só de vez en cando aparecía pola escola, ca libreta debaixo do brazo e as canetas no bolsiño do pantalón. Un rapaz de quince anos, e logo de dezaseis mesturándose con nenos de cinco. Canta vergoña pasaba! Don Pauliño acreditou dende o primeiro en min pero con ese fiíño de dúbida e suspicacia na procura do porqué. Don Pauliño poñíame deberes para a casa. Eu facía todo o que el me dicía. E alí me ía eu para as brañas do monte coa libreta debaixo do brazo e coas cabuxas pacendo. Puxen carraxe e media alma me custou chegar a onde estou hoxe. O Calros e o Obences escarallábanse de min. Chamabanme o filósofo. Cando ía canda eles á procura de latóns para a fornada de boroa, rompíalles a cabeza contándolles as inquedanzas que xurdían no meu interior. A miña vontade era dura coma o seixo e ninguén máis cá morte podía facerme desistir do meu empeño. Eu labraba as leiras co arado de rabela, pasaballes a grade e o canizo. Desfacía os terróns coa cota da legoña. Ía á herba para o gando, podaba as viñas. Levaba o millo a moer. Carrexaba o esterco para os campos e sabes ti un montón de cousas máis, e sempre coa libreta debaixo do brazo. Moitas noites pasei en vela á luz do candil para sacar adiante catro contas...

A Partida

Escribo para que estas verbas a trazos

aniñen na túa alma incompleta.

Pretendo, fonema a fonema, entrar en ti

e dicirche o moito que te quero.

E sentir como medras e escapas ao espacio

das burbullas de xabón.

Intúo que cada día te semellas máis ao pai

que á túa nai xa te mitas na alma.

¿E quen diría, asexando no interior do teu ollar

que vés da nada, mais só do amor?

Mentres os meus poemas acadan o ceo

eu sigo magoando a viaxe polo raíño de Tethis.

Se non estás ti, calquer sitio é malo.

Teño ata celos da lúa que te alumea o sorriso

nas noites a través da fiestra que dá á ría.

Dialogo mutilado é cando a miña voz non te acada,

cando o teu ollar me traspasa.

¡Sei que soñas esperto e me entendes coma un estraño!

Son para ti coma o río é para o deserto, lonxano, misterioso.

O río baixa fraseando o canle maldito

gota a gota, letra a letra, buscando o mar da sintaxes

na linguaxe imperecedoira da auga.

Eu fraseo as miñas mágoas á procura da túa alma

para atopar o leito onde levar o corpo

nas vésperas da partida.

Mariño

Vou navegando. Vou capeando-las maraxes

sen saber se arribarei a porto ou non.

Non me chores, muller, que os lindeiros do mar

están cartografados no meu corazón.

Gaudilia

Se alguén en quen acreditades cegamente, e esquecendo persuixcios, vos dixera que unha serea anda por Escarabote, ¿en quen pensaríades?
Xa sei que non existen as sereas, nen as criaturas peiximulleres, nin as ondinas. Pero agora esquecede todo iso e coidar que a serea Gaudilia volveu.
¿Sería unha nena? ¿Sería unha moza ou ben unha anciá?
Haberalle que buscar un rostro.
Haberá que atopala.
Haberá...

Cumpreanos de Cris

Fibrarum et pennae divinarumque sagacem

flammarum misit dives Callaecia pubem,

barbara nunc patriis ululantem carmina linguis,

nunc pedis alterno percussa verbere terra,

ad numerum resonas gaudentem plauder caetras

Silio Italico

Punica III.344-7

I d.C

Vinte e tres bágoas nas lagoas do ollo,

un tremor, polo corpo, estrano.

Vinte e tres soños no fondo da alma

onda mora o xenio do pasado.

E o monte arde aquí na terra nosa

baixo o firmamento asolagado

mentres ti resucitas abrentes

con vizosos pampillos dos campos.

Vinte e tres luces hoxe alumean

os vieiros oestrimnios ao teu paso,

corredoiras da Galicia Atlante

que semella que ti queres tanto.

O ceo asolagado da mágoa,

os lumes estragando os espacios

onde os nenos debuxan futuros

coas mans emancipadas cheas de azos.

Vinte e tres desexos fuxidíos,

desexos que son á vez arcanos

na noite dos vagalumes guieiros

advertíndoche dos restroballos.

A choiva milagreira, livián,

vai preñando dos ríos o regazo

coma sopros infindos de vida

dun agonizante esperanzado.

Vinte e tres veces sendo ti mesma

lonxe da patria que chora o bardo.

O acento atacuña nas palabras

a morriña ao pasar dos anos.

A terra desgairada afundida

entre moreas de cinza e buratos.

¿Que vou a darlle coas mans baldeiras?

¿Como consolala co meu pranto?

Vinte e tres corazóns, coitadiños,

nun mesmo latexo latexando.

Vinte e tres luceiros nacen hoxe

alá arriba no ceo estrelado.

Galicia no fondo da túa alma,

nena cobizosa, agardando

ver protuberar as súas mamilas

e espertar dunha vez do letargo.

Vinte e tres bágoas pola meixela

caendo ata un regueiro preñado

de desexos, de vida, de amor

na obriga do teu aniversario.

Entr´as mimosas

Escunchabas os chícharos

na revolta da riba,

víache dende as mimosas

co desexo na vista.

Deitado nas carrouchas

pronunciábame á vida,

As horas nas túas mans

desfacíanse axiña.

Coma a auga da terra

a beleza xurdía

no teu corpo xeitoso

fresca, afrodisíaca.

O mandil no regazo

onde acaba a barriga

e comezan os soños

(os desexos das silvas),

un por cada semente,

chícharo que nel caía.

Os peitos delicados

no aberto da camisa

semellaban queixiños...

¡Cos ollos os comía!

Soñaba con aloumiñar

perfecta xeometría

do teu corpo espido

entendéndote miña.

Entras verdes mimosas

na revolta da riba,

mentres que a túa sevicia

debullaba ironías,

como un segredo eterno

entendíamos a vida.

“Déixame, nai, na fresca

ir á eira darriba,

ser un desexo iluso

dos ollos que me miran”.

A noite é nosa

A noite é outro brinquedo da lúa

cando aloumiña o ponto sen estremas.

Ti, alá lonxe, na túa noite tremas.

¡A noite enchida de soños é túa!

Aquí estamos, xunguidos, para a loita

neste meigallo sedento de mortos.

Mentres eu estráñote polos portos

a noite as bágoas da túa cara enxoita.

Temos a noite que ao morrer o día

xurde coma a bolboreta do berme,

coma o río do monte da fonte fría.

De pé na ourela lameira da ría

ollas a través do azul para verme

e non atopas máis cá lonxanía.

Dubido

Dubido.

O mar amosa a súa extensión gris prata.

Ca estela do barco váisenos a esperanza.

Un soño

en cada ola que se fire na espuma branca.

Dubido.

O sol cedeu á lúa o cetro onde reina.

Perdemos o horizonte cando a noite chega.

Non choro

é o pranto silencioso da miña conciencia.

Dubido.

¿Onde está o confín irretornable do mundo,

as estremas da terra, as sebes, os muros,

o fondo,

o teito limitado polo odio absurdo?

Dubido

con bágoas nos ollos encarnados. Soidade.

Vivo a miña morte senlleira polos mares.

De xeonllos,

cara a lúa camiño, avanzo, sempre adiante.

A fraga

O axioma das landras

é caer para a boca do porco

mentres a terra lamenta a súa inmobilidade

nas raíces dos carballos retorcidos.

Toda a fraga entoa melodías

de carrizos, de merlos, de xílgaros ventureiros.

Alá arriba o ollo do moucho

abre na noite por iso todos calan.

Un ratiño escapou unha vez das súas gadoupas

e morreu alanceado polos toxos.

Convida a alma, un velo de picaños

contra o ceo azul, contra o aire amarelo

de polen desesperado

pola procura das ramaxes.

Muros de pedra cheos de verde

debuxan o mosaico das células da vida

no contencioso humano-laurisílvico.

As carrouchas, listas para a revolución,

agardan o escudo do cortizo

da xoven sobreira do souto.

É a conspiración das landras

no seu refuxio térreo

esforzándose por semellar semente.

Unha folla, dúas follas...

Daquela a toxeira ironiza coa desfeita

coa subversiva ameaza das bolboretas,

velos aí, os fachuzos vagalumeantes

acendendo a tea traen a noitiña.

¡Cantas landras escapan ao fociño!

Este ano haberá fame de carne.

Non sei eu, que vivo na aldea

se os piñeiros tamén falan contra o vento

coma os salgueiriños da presa,

coma os xunquiños co río.

É a loita dos garabullos bagullentos

cos fieitos do batume para a corte.

Cando o fouciño fala todos calan

e un sorriso esbozan cheos de medo.

¿Ónde están as landras? ¿Ulas?

E o monte fica en silencio.

Coma a folla da faísca

Cobizosos coma as flores dos pampillos

por acender as cores

axuntamos na refresca as intencións metafísicas dos xenitais.

Fun poboando do teu ventre

os soños bagullentos de carraxe embrionaria.

Na túa teoría dos sexos,

a estatística chafulleira dos nonatos preguiceiros.

Foi porque foi e así aconteceu

que os enganos sanguinolentos da metamorfose nirvánica

apercibidos co ollar da lúa

ca idade do entendemento van amosando a realidade

crúa dos desertos.

Non perseveraron na encomenda primixenia do creador ao home.

Á casa do souto, entras carrouchas,

chegamos con cadansúa tolicia de facendas

a petar na porta e ficamos ollando

a fame da nosa barriga mentres as mans

enchíanse de durezas hierárquicas

da parte baixa da pirámide desoxirribonucleica.

Só tivemos os corpos a cumplimentarnos as mañás,

a amolecernos as noites de casulos secos e de codias de pan reseso.

O meu teorema das legoñas era certo

e á linguaxe delas comprimimos na túa cona esgazada

os déseos infindos da terra.

O teu froito ovárico muchou nas corredoiras inexistentes

dos núcleos celulais.

Perdemos os bicos que nos demos,

perdemos os aloumiños porque do meu polen ventureiro

non empreñaron as matrices de carne nutricia da túa factoría metabolicísima.

Quedastes seca coma a terra no verán

á pisada dos bois cara as bouzas da devesa.

Os nosos déseos baxínicos levaron a semente

á borralleira dos sentidos e podreceu.

Tés que poñer canizos á dor da túas mamas

incompletas e acedas pola gravidez inacadada.

Asedou o leite no teu peito

coma os carrizos cando alguén ten conta dos seus niños.

Imos fartos de lameiras, de nortadas,

e de achandar o pé de millo nunha seitura anticipada.

Nin así xurdiu o froito.

Xurdiu a tolicia de outros tempos a petar na porta.

Farturas de noites, nus, baténdonos o corpo

para agrelarnos as bágoas

e matarnos os soños.

Non chegou ninguén co “mamá” na boca.

Ata

Ata que a derradeira flor
perda os seus pétalos na friaxe da noite.
Ata que o derradeiro pimpín
abandone o seu niño na abeleira
á sorte dos ratos e das cobras.
Ata que as derradeiras augas do río dos muíños
deixen de xurdir da fonte do souto.
Ata que o derradeiro monte -herdade universal-
queime as súas árbores e troque en outeiros e chamizos.
Ata aló serei coma a flor,
coma o paxaro, coma o río ou o monte
no fondo da túa alma.

SOMOS

Somos coma fume branco
dos carozos na lareira.
Cando ardían polas noites,
fume a fame eran a cea.
Somos fume ata que o vento
co orgullo do aire chega
deixando nada de nós
a non ser só na conciencia.
Miña raíña (sempre foches),
¿se ti non estás quen reina
nas infindas pasantías
da miña alma pequena?
Somos coma augas baixando
dende o monte, sen cancelas,
ata os muíños do Gandón
facendo bailar as pedras.
Somos as augas dun río
na vella canle da aldea
ata que ven un verán
sedento e nos deseca.
¿Quen as augas do recordo
poñerlle pode estremas
se son coma unha riada
na miña alma pequena?

Mozambique: Ao fim

Ao fim ficou a terra livre,

já livre, como no princípio estava,

mas hemos de arrancar as ervas

que sem semente más arrebentaram.

Terra a dentro, a dentro

sem fenecer,

as mãos cheias de esperança,

sempre de pé.

Não é a libertade, não,

obriga para o homem,

são os desejos da vingança,

o egoísmo e a fome.

Mar a fora, a fora,

barco, ontem de madeira

quiçá de ferro hoje,

de futuro e de paciência.

Rematou-se a escravatura,

não tremeremos nas cadeas.

Em todas as partes há Mondlanes,

em cada povo, em cada aldeia.

Não é a libertade

nem o desejo de ser alguém,

é desprezo

das almas doentes de poder.

Não haja luta, mais não,

não mais mortos e assassinos.

Haja paz forjada día a día

a golpe de suor e de martírio.

Não amanheçam mais días

penosos tres de fevereiro.

Não amanheçam

nem mar a fora nem terra a dentro.

De Roma a Nápoles

De Roma a Nápoles
coa verba italiana no sorriso...
¿Historia, por onde anduveches
saciando de heroes o teus arquivos?
De Roma a Nápoles
coa espiga na man, de trigo,
co sacho ao lombo
e co corazón fendido.
De Roma a Nápoles,
procesión de sachos polo camiño.
O tren baldeiro de soños
cargadiño de sorrisos.
De Roma a Nápoles
íamos humillando os signos
dun Caracala, dun Bruto...
Pero ti viñas comigo.
De Roma a Nápoles
Coa ansia da fame durmíamos
nos campos baldíos de palla
cheos dos nosos compromisos.
De Roma a Nápoles
á procura dun abrigo,
á procura dunha sombra,
¡frescor dos ríos!
De Roma a Nápoles
íamos vendo paraísos
coma raparigos pobres
amosándonos sorrisos.


Ángel M Abalo

Xa vos fostes...

Xa vos fostes todos
trocando a frescura do ollar en cada currucho.
Atrás ficou o agro cheo de silveiras,
os montes ardendo, os ríos abaldoados.
Ficaron os paxaros doentes,
morrendo, enmudecendo.
As rás desapareceron dos regueiros
e as bolboretas non atopan ningunha flor.

A noite xa non é noite
porque os vagalumes criaron conciencia de home.
Só é noite cando chove e a auga
baixa mansa asolagando os rueiros baldeiros.

Fóstesvos ca esperanza na cabeza,
con ideais de riqueza – de mesquindade -.
A aldea ficou sen xente.
O pobo ficou sen mans para o traballo,
sen beizos para o sorriso,
sen ollos para pór na mirada
as cores da primavera.
Unha manchea de pedras dorme
no infindo sono dos mortos
e os ratos furan a pel podre dos sobrados.

¡Voltade! Deixade que os nenos veñan á aldea
a levanta-los montes de novo, os agros, os ríos.
Deixade que os nenos traian mans, ollos, beizos
para que volten os asubíos dos paxaros,
a inseguranza livián e pavera das bolboretas
e a lixeira luz dos vagalumes.
Deixade que veñan os nenos á aldea
e se enchan de inocencia, de pureza, de frescura, de orgullo…
¡Imos enche-los curruchos baldeiros ca ledicia no ollar!

A Nena do Mar

Cando Gaudilia apareceu na superficie, as gaivotas comezaron a voar a redor dela. A nena estaba contenta por ver a lúa chea...Os golfiños saltaban que mesmo semellaba que non querían volver a auga. Escarabote estaba a oscuras, rachada a oscuridade apenas polo luar emancipado do ceo.
Gaudilia lembrábase do mozo. Agora xa non estaba. N´algunha parte do grande océano habían desleixado o seu corpo, ou se cadra, fora devorado polos paxaros comemortos. Gaudilia lembraba...
Ela, que era un peixe e que ao mesmo tempo tamén era unha muller sabía que o mar é coma un amor perdido. Un amor que se tivo pero que non se poderá ter de novo.
Gaudila recordaba os días cando de nena corría porlo Rueiro, pola Agramuíña, xogando cos demáis nenos pobres da aldea. Recordaba tamén cando seus pais morreron e cando chegou á casa do Fandiño vello. O primeiro amor. O despertar da carne, o primeiro bico agachados entre as brouzas da torre. Os ollos comenzaban a enchérselle de bágoas e sempre era o mesmo. Sempre que viña a Escarabote acontecía o mesmo: Gaudilia lembraba. Viña para recordar. Aquel mozo seu que se marchou a loitar e nunca máis volveu a velo. Gaudilia vivía eternamente para recordar eternamente...